mydesign haber temalari

DİĞER İÇERİKLER

11. sınıf Dil ve Anlatım Metinlerin Sınıflandırılması Konu Anlatımı ve Ders Notu

Ana Sayfa » LİSE » 11. SINIF » 11. sınıf Dil ve Anlatım Metinlerin Sınıflandırılması Konu Anlatımı ve Ders Notu
Ekleyen
: kademeliegitim.com
Ekleme Tarihi
: 03 Mayıs 2013
Indirilme Sayisi
: 5.509
Benzer Icerikler

METİNLERİN SINIFLANDIRILMASI

Metinler temelde insanın kendini ifade etme ihtiyacından doğmuştur. İnsanlar her dönemde duygu ve düşüncelerini anlatma ihtiyacı hissetmiştir ve bu anlatma işini daha çok yazıyla ya da sözle yapmışlardır. Bu açıdan anlatım, genel olarak yazılı ve sözlü anlatım olarak iki gruba ayrılabilir.

 

Deneme, makale, sohbet, mektup, öykü, roman gibi metin türlerinde yazılı anlatım; münazara, açık oturum, konferans gibi etkinliklerde sözlü anlatım kullanılır.

 

Bir yazıyı şekil, anlatım ve noktalama özellikleriyle oluşturan kelimelerin bütününe metin denir. İnsanlarda zevk uyandırmak ve onları etkilemek için ortaya konan yazılara ise edebî metin denir.

 

Zamanla bilimin, edebiyatın gelişmesi ve buna bağlı olarak farklı alanlarda metinlerin yazılması, metinlerin sınıflandırılması sonucunu doğurmuştur. Bu sınıflandırma metin türlerinin birbirinden ayrılmasını ve anlaşılmasını kolaylaştırmıştır. Metinler anlatım türlerine, kullanılan dilin işlevine, yazılış amaçlarına, gerçeklikle ilişkilerine göre gruplandırılabilir. Buna göre metinler genel olarak öğretici metinler ve sanatsal (kurmaca) metinler olarak ikiye ayrılır.

 

ÖĞRETİCİ METİNLER

 

  • Açıklamak, bilgi vermek, öğretmek amacıyla yazılır.
    • Günlük yaşantılar, tarihî olaylar ve bilimsel gerçekler ele alınır.
    • Konuyla   ilgili   duygu   ve   düşünceler   kısa   ve   kesin

ifadelerle dile getirilir.

  • Dil, daha çok, göndergesel işlevde kullanılır.
  • Söz sanatlarına, kelimelerin mecaz ve soyut anlamlarına pek yer verilmez.
  • Verilen bilgiler, yapılan açıklamalar örneklerle, tanımlarla pekiştirilir.
  • Daha çok ansiklopedilerde, bilimsel kitaplarda ve ders kitaplarında kullanılır.
    • Gereksiz söz tekrarına, ses akışını bozan, söylenmesi güç sesler ve kelimelere yer verilmez.

 

SANATSAL METİNLER

 

  • İnsanların iç dünyasında zevk uyandırmak ve onları etkilemek için oluşturulur.
  • Şiir, roman, tiyatro, masal, destan vb. metinleri sanatsal

metinlere örnek gösterilebilir.

  • Üslup ve anlatım kaygısı ön plandadır.
  • Dil daha çok sanatsal (şiirsel) anlamda kullanılır.
  • Çağrışım ve duygu değeri yüksek olduğundan okuyanların yeni ve farklı anlamlar çıkarmasına elverişlidir.
  • Kurmaca bir yapısı olan sanatsal metinlerde bireysel yönü  öne  çıkan  işlenmiş,  şiirsel  ve  imgesel  bir  dil

kullanılır.

  • Yan anlam değeri taşıyan, mecaz anlama gelen ve okuyucunun yorumuna göre yeni anlamlar kazanan ifadelere yer verilir.

 

Sanatsal metinleri anlatmaya ve göstermeye bağlı metinler olmak üzere ikiye ayırabiliriz.

 

Anlatmaya Bağlı Metinler

 

  • Yaşanmış ya da tasarlanmış gerçeklikten alınan bir olayın, bir anlatıcı tarafından yorumlanıp dönüştürülmesiyle oluşturulur.
  • “Olay örgüsü” bu metinlerde asıl unsurdur.
    • Anlatmaya bağlı metinler kurmaca olduğu için olay örgüsü yaşanmaz, düzenlenir.
    • Anlatmaya bağlı metinlerde yapı; olay örgüsü,  kişiler, yer, zaman gibi birimlerin bir düzen  içerisinde verilmesiyle oluşur.
    • Bu metinlerde ilahî bakış açısı, kahraman anlatıcının bakış açısı ve gözlemci anlatıcı olmak üzere üç tip bakış açısı ve anlatıcı vardır.

Göstermeye Bağlı Metinler

 

  • Göstermeye bağlı anlatımlarda olay sergilenerek gösterilir, yani anlatılmak istenen husus meydanda ya da sahnede canlandırılır.
  • Gösterimlerin yazıldığı metinler göstermeye  bağlı metinler olarak nitelendirilir.
  • Genel   olarak   dramatik   metinler   ve   tiyatro   olarak

adlandırabileceğimiz bu  tarz metinlerde, kurmaca  olay ve olay örgüsünü, bir sahne düzeninde topluluk önünde canlandırmak esastır.

Paylaş
Sitemizdeki Benzer İçerikler

Yorumlar

Bu Yazıya Toplam 0 Yorum Yapılmış

İsminiz

E-Posta Adresiniz

Şehir

*

İlgili Terimler :