4. sınıf Türkçe Sıfatlar Konu Anlatımı ve Ders Notu

 

SIFAT (ÖN AD)

Canlı ve cansız var­lıkların özelliklerini niteleyen veya belirten sözcüklere sıfat (ön ad) denir.

Sıfatlar mutlaka bir isimle birlikte kullanılır.

Sıfatlar yapım eki alabilir, ancak çekim eki alamaz.

Sıfatları, niteleme sıfatları ve belirtme sıfatları olarak iki grupta incelemek mümkündür:

                                                        A) Niteleme Sıfatı

Kırtasiyeden kırmızı kalem almış.

 

Çocuklar büyük odada oynuyorlar.

 

İlk cümlede yer alan “kırmızı” sözcüğü “kalem” ismini renk bakımından, ikinci cümlede yer alan “bü­yük” sözcüğü “oda” ismini ölçü bakımından nitelemektedir.

Varlıkların renk, biçim, büyüklük, yapı gibi birtakım özelliklerini niteleyen sıfatlara niteleme sıfatı denir.

    Niteleme sıfatları isme sorulan “nasıl” sorusuna cevap verir.

Evlerinin geniş bahçesi vardı.

Çalışkan insanları herkes sever.

İnsan sıcak havalarda daha tembel oluyor.

                                            B) Belirtme Sıfatı

 

Kardeşim bu kitabı yaz tatilinde okumuş.

 

Bazı kitaplar bizim için çok yararlıdır.

 

Doğum günümde bana altı kitap hediye edildi.

 

Tatilde hangi kitabı okuyacaksın?

 

İlk cümledeki “bu” sözcüğü “kitabı” işaret etmekte, ikinci cümledeki “bazı” sözcüğü hangi “kitaplar” olduğunu belirsiz bir şekilde bildirmekte, üçüncü cümlede “altı” sözcüğü “kitabın” sayısını net olarak ver­mekte, dördüncü cümledeki “hangi” sözcüğü ise “kitabı” sözcüğünü soru yoluyla belirtmektedir.

Varlıkların yerini işaret yoluyla gösteren, sayılarını bildiren, durumlarını belli belirsiz veya soru yoluyla belirten sıfatlara belirtme sıfatı denir. Belirtme sıfatları isme sorulan “hangi” sorusuna cevap verir. Belirt­me sıfatları dört gruba ayrılmaktadır:

                                                 1. İşaret Sıfatı

Arkadaşım şu apartmanda oturuyor.

Bu cümlede yer alan “şu” sözcüğü “apartman” ismini işaret yoluyla belirtmiştir. Varlıkları işaret ede­rek gösteren sıfatlara işaret sıfatı denir. “Bu, şu, o” sözcükleri işaret sıfatıdır.

Sınıftaki herkes bu oyuna katılmıştı.

Parka gitmek için şu sokağı takip edin.

O çocuğu daha önce de burada görmüştüm.

 “O” sözcüğü hem işaret sıfatı hem işaret zamiri hem de kişi zamiri olarak kullanılmaktadır. “O” söz­cüğü bir varlığın yerini işaret ediyorsa işaret sıfatı, insan dışındaki bir varlığın isminin yerini işaret yoluyla tu­tuyorsa işaret zamiri, bir insanın isminin yerini tutuyorsa kişi zamiridir.

 

O soruyu hiç kimse cevaplayamadı.

İşaret isim

Sıfatı

 

O çok faydalı bir programdı.

İşaret zamiri

 

O bize zor zamanlarımızda destek oldu.

Kişi zamiri

                                             2. Belgisiz Sıfat

Tatile giderken yanıma birkaç kitap aldım.

Bu cümlede yer alan “birkaç” sözcüğü kendisinden sonra gelen “kitabın” sayısını belirsiz bir şekilde ifade etmiştir. Varlıkların durumlarını, sayılarını, yerlerini kesin bir şekilde bildirmeyen sıfatlara belgisiz sı­fat denir. “Bir, bütün, başka, bazı, her, çoğu, fazla” sözcükleri belgisiz sıfattır.

Bazı öğrenciler erkenden gelmişti.

Dünkü törenlere birçok kişi katılmış.

Bu işlerle başka zaman ilgileniriz.

Belgisiz sıfatlar ve belgisiz zamirler birbirlerine benzemektedir. Belgisiz sıfatlar isimlerle birlikte kul­lanılırken belgisiz zamirler isimlerin yerine kullanılırlar.

 

 

Birkaç çocuk bizimle gelmek istiyordu.                      Birkaçı bizimle gelmek istiyordu.                                    Belgisiz   isim                                                   Belgisiz zamir

Sıfat

                                               3. Soru Sıfatı

Kardeşin kaçıncı sınıfta okuyor?

Bu cümlede yer alan “kaçıncı” sözcüğü “sınıf” ismini soru yoluyla bildirmektedir. Varlıkların yerini, sa­yısını, durumunu soru yoluyla belirten sıfatlara soru sıfatı denir. “Ne, hangi, kaç, kaçıncı, nasıl, ne ka­dar” sözcükleri soru sıfatıdır.

Bir yılda ne kadar para biriktirdiniz?

Teyzenlerin yanında kaç gün kalacaksın?

Nasıl bir iş yapmayı düşünüyorsunuz?

                                            4. Sayı Sıfatı

Bizim yanımızda üç gün kalabildiler.

Bu cümlede yer alan “üç” sözcüğü “gün” isminin sayısını bildirmektedir. Varlıkların sayılarını, sırala­rını, bölümlerini belirten sıfatlara sayı sıfatı denir. Sayı sıfatları dört gruba ayrılmaktadır:

                                              a) Asıl Sayı Sıfatı

Varlığın sayısını kesin olarak bildiren ve isme sorulan “kaç” sorusuna cevap veren sıfattır.

 

Tatilin bitmesine on beş gün kaldı.

 

Herkese iki kalem hediye etti.

 

Okul korosunda otuz altı öğrenci var.

 

 

b) Sıra Sayı Sıfatı

Varlığın bir bütün içindeki sırasını, derecesini gösteren ve isme sorulan “kaçıncı” sorusuna cevap ve­ren sıfattır.

Okulun ikinci haftasında toplantı yaptık.

 

Bu binanın üçüncü katında oturuyoruz.

 

Testin on altıncı sorusunu çözerken çok zorlandım.


c) Kesir Sayı Sıfatı

Varlığın bütününün eşit parçalarından birini veya birkaçını gösteren, isme sorulan “kaçta kaç” sorusu­na cevap veren sıfattır.

 

Bu sınavda yüzde yüz başarı elde edildi.

Mirastan ona dörtte bir pay düşmüş.

Beşte iki şansımız olduğunu söylüyorlardı.

 

 

d) üleştirme Sayı Sıfatı

Varlıkları eşit sayıda gruplara ayırarak bildiren ve isme sorulan “kaçar” sorusuna cevap veren sıfattır.

 

 

Bu yıl hepimiz yirmi beşer gün tatil yaptık.

Öğretmen birer şiir ezberlememizi söyledi.

Altışar kişilik gruplar halinde çalışıyoruz

 

 

 

Etkinlik  

Aşağıdaki cümlelerde yer alan koyu yazılmış sıfatları zamire, zamirleri sıfata çevirerek cümleleri yeniden kurun ve boşluklara yazın.


 

Bir çocuk bizim yanımıza geliyor.

Şu çiçekler çok güzel kokuyor.

Kaç kişi bizimle gelecekmiş?

Hangi elbiseyi beğendin?

        Bu işte başka öğrenciyi görevlendirelim.

Bunları da alabilir miyim?

Onu evimize davet ettik.

Bazısını atmayı düşünüyor.

 

SIFATLARDA PEKİŞTİRME

Çocuğun yeşil gözleri vardı.     Çocuğun yemyeşil gözleri vardı.

       İlk cümlede yer alan “yeşil” sözcüğü bir derece ifade etmezken ikinci cümlede yer alan “yemyeşil” sözcüğü daha yeşil, çok yeşil anlamına gelmektedir. “Yeşil” sözcüğünün anlamı pekiştirilerek “yemyeşil” sözcüğü elde edilmiştir.

    Sıfatların anlamlarının güçlendirilmesine sıfatlarda pekiştirme denir.

 

            *Sıfatın ilk hecesinin sonuna “m, p, r, s” ünsüzlerinden uygun olanı getirilerek yapılır.

Bembeyaz elbise,  Sapsarı gömlek,  Tertemiz çarşaf,  Masmavi gökyüzü

             *İkilemeler arasına “mi” soru edatı getirilerek yapılır.

Padişahın güzel mi güzel bir kızı vardı.        Suyu derin mi derin bir kuyudan çekiyoruz.

*Sıfatların aynen tekrarıyla;

Dallardan iri iri armutlar sarkıyordu.              Koca koca adamlar bir türlü anlaşamadılar.

 

Temiz bir evleri vardı.                                 Tertemiz bir evleri vardı.

Suyu derin bir kuyudan çekiyoruz.             Suyu derin mi derin kuyudan çekiyoruz.

Büyük tepeler çıktı önümüze.                     Büyük büyük tepeler çıktı önümüze.

 

                                              SIFATLARDA KÜÇÜLTME

                                          Evlerinin büyük bir bahçesi vardı.  Evlerinin büyükçe bir bahçesi vardı.

İkinci cümledeki “büyükçe” sözcüğü, ilk cümledeki “büyük” sözcüğünden daha küçük bir bahçeyi ifa­de etmektedir.

“- cik, – ce, – (i)msi, – (i) mtırak” ekleriyle sıfatların anlam bakımından küçültülmesi veya anlamının daraltılmasına sıfatlarda küçültme denir.

İrice elmaları iştahla yediler.                                                Üzerinde sarımtırak elbise vardı.

Üzerinde kırmızı bir kazak vardı.                                    Üzerinde kırmızımsı bir kazak vardı.

Geniş bir yolda ilerliyoruz.                                                 Genişçe bir yolda ilerliyoruz.

Kendine yeşil bir etek almış.                                           Kendine yeşilimsi bir etek aldı.

 

                                                                    ETKİNLİK

Aşağıda verilen sıfatlara pekiştirme ve küçültme eklerini getirerek alttaki i boşluklara yazın.

                                                             Sıfatlarda küçültme                                       Sıfatlarda Pekiştirme

Küçük evler

Derin kuyu

Sarı saç

Sıcak çorba

Ekşi elma

 Büyük ağaç

Yorum yapabilir , ya da geri bildirim yapabilirsiniz.

12 Yorum Yapılmış to “4. sınıf Türkçe Sıfatlar Konu Anlatımı ve Ders Notu”

  1. Ayşe Naz dedi ki:

    Bu siteye yeni girdim ama mükemmel değil pek fazla ama Umarım sınavın var o sinavdan 100 almak istiyorum umarım 100 alırım!..

  2. Ayse dedi ki:

    Çok güzel yararlı

  3. isimsiZ dedi ki:

    valla hic bisey anlamadim am olsun ama sikayet etecem arkadaslar bnce begenmeyenler sikayet etwin bnden soylemesi

  4. naber dedi ki:

    çoooooooooooooooooooooooooooooooooooooookkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk gggggggggggüüüüüüüüüüüüüüüüüüüüzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeelllllllllllllllllllllllllllllllllllldddddddddddddddddddddiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiii.

  5. bence gayet güzel ve bilgilendiriciydi ben çok beğendim

  6. sadmirza dedi ki:

    bu sayfada her şey var

  7. slm dostlar dedi ki:

    güzel şeyler var bilgilendirici ama daha iyi olmasını beklerdim ama bu program iyi bir program

  8. sefa dedi ki:

    ben şu an okuyorum ama güzel bir sayfa olduğu için 90 yada 95 yada 100 alırım süper

  9. sudenaz dedi ki:

    berbat irenç bir şey ver işte nedemek

  10. damla dedi ki:

    ön ad sıfat cümleler istiyorum

Yorum Yapmak İster Misiniz?