7. Sınıf Sosyal Bilgiler Türk Tarihine Yolculuk Ders Notları

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Türk Tarihine Yolculuk Ders Notları

[indir]

ANADOLU’DA TÜRK BEYLİKLERİ DÖNEMİ

1243 Kösedağ Savaşı yenilgisinden sonra Anadolu Selçuklu Devleti hızla yıkılmaya doğru gitti.

Moğollar Anadolu’yu işgal ettiler. Anadolu’da karışık­lıklar başladı. Devlet otoritesi kalmadı. Bunun üzerine uçlardaki Türkmen beyleri birer birer bağımsızlıklarını ilan ettiler. Anadolu Türk birliği dağıldı. Bir çok beylik kuruldu. Bu beylikler şunlardır;

  1. Osmanoğulları (1299-1922)

Osman Bey tarafından Söğüt ve Domaniç çevresin­de kuruldu. Diğer beyliklere göre küçük olmasına rağmen idarecilerin kabiliyeti, coğrafi konumu saye­sinde kısa zamanda güçlenerek Anadolu Türk birliğini sağladı ve bir dünya devleti haline geldi.

  1. Karamanoğulları (1256 – 1487)

Karaman ve Ermenek çevresinde kurulmuştur. Ana­dolu Selçuklu Devleti yıkılınca Konya’yı alarak başkent yaptılar. Kendilerini Anadolu Selçuklu Devleti’nin mi­rasçısı görmüşlerdir. Anadolu Türk birliğini sağlamak için Osmanlı Devleti’yle en fazla mücadele eden bey­liktir.

  1. Bayezid zamanında ortadan kaldırılmıştır.

 

UYARI:Moğol kültür tesirini kırmak için Karamanoğlu Mehmet Bey, 1277 yılında Türkçe’yi resmi dil olarak kabul etmiştir.

 

  1. Germiyanoğulları (1299 – 1429)

Kütahya, Emet ve Tavşanlı yöresinde kuruldu. Top­raklarının bir kısmı I. Murat zamanında çeyiz olarak, bir kısmı da miras olarak II. Murat zamanında Osmanlı topraklarına kaldı.

  1. Karesioğulları (1304 – 1360)

Balıkesir ve Çanakkale dolaylarında kuruldu. Orhan Bey zamanında Osmanlı topraklarına katıldı. Bu beylikten devralınan donanma Osmanlılara büyük yarar sağladı. Osmanlılar Rumeli’ye geçişte bu donanma­dan yararlandılar.

  1. Hamitoğulları (1300 – 1423)

İsparta ve Eğridir çevresinde (Göller yöresi) kuruldu. Beyliğin topraklarının bir bölümü I. Murat zamanında satın alındı. Geri kalan kısmı da II. Murat zamanında Osmanlı topraklarına katıldı.

  1. Menteşeoğulları (1261 – 1424)

Muğla ve Fethiye yöresinde kuruldu. Denizcilikle uğ­raşan bu beylik II. Murat zamanında Osmanlı toprakla­rına katıldı.

  1. Saruhanoğulları (1313-1410)

Manisa ve çevresinde kuruldu. Denizcilikle uğraşan bu beylik I. Mehmet (Çelebi) zamanında Osmanlı top­raklarına katıldı.

  1. Candaroğulları (1292 – 1461)

Kastamonu ve Sinop çevresinde kuruldu. Denizci olan bu beylik Fatih Sultan Mehmet zamanında Os­manlı topraklarına katıldı.

  1. Aydınoğulları (1308 – 1426)

Aydın, Birgi ve İzmir dolaylarında kuruldu. Denizci olan bu beylik II. Murat tarafından Osmanlı toprakları­na katıldı.

  1. Dulkadiroğulları (1337 -1515)

Elbistan ve Maraş dolaylarında kurulan bu beylik Ya­vuz Sultan Selim tarafından Turnadağ Savaşı‘yla (1515) Osmanlı topraklarına katıldı.

  1. 11. Ramazanoğulları (1353 – 1608)

Adana ve çevresinde kuruldu. I. Ahmet zamanında Osmanlı topraklarına katıldı.

  1. Taceddinoğulları (1348 – 1428)

Niksar ve çevresinde kuruldu. II. Murat tarafından Osmanlı topraklarına katıldı.

  1. Sahipataoğulları (1275 -1342)

Afyon çevresinde kuruldu. Germiyanoğulları tarafın­dan yıkıldı.

  1. Eşrefoğulian (1284-1410)

Beyşehir ve çevresinde kuruldu. Ankara Savaşı‘ndan sonra İlhanlıların Anadolu valisi Timurtaş tarafından yıkıldı.

  1. Eratna Devleti (1335 – 1381)

Sivas ve Kayseri dolaylarında kuruldu. Kadı Burhaneddin tarafından yıkılarak aynı bölgede Kadı Burhaneddin Devleti kuruldu. Bu devlet de Yıldırım Bayezıt tarafından Osmanlı topraklarına katıldı.

 

UYARI: Yıldırım Bayezıt tarafından Osmanlı topraklarına katılan Karamanoğulları, Menteşeoğulları, Saruhanoğulları, Aydınoğulları ve Germiyanoğulları beylikleri Ankara Savaşı (1402)’ndan sonra yeni­den kurulmuşlardır.

 

Beylikler Döneminin Özellikleri

  • Yıldırım Bayezıt döneminde Osmanlı egemenli­ğine giren bir çok beylik Ankara Savaşı’ndan (1402) sonra tekrar kurulmuştur.
  • Anadolu Türk beylikleri, Anadolu’nun Türkleşip İslamlaşmasında önemli rol oynadılar. Anado­lu’nun Türk -İslam ülkesi haline gelmesini sağla­dılar.
  • Anadolu Türk beylikleri Anadolu Selçuklu Devleti’nin yıkılması ve Moğollar’ın Anadolu’da ege­menliklerinin sona ermesi ile kuruldular.
  • İmar çalışmalarıyla Anadolu’yu bayındır hale ge­tirdiler.

 

ANADOLU SELÇUKLULARI VE BEYLİKLER DÖNEMİNDE TÜRK DENİZCİLİĞİ

  • İlk Türk denizcisi Çaka Bey’dir. Çaka Bey İzmir çevresinde bir beylik kurarak donanma oluştur­muştur. Venedik, Ceneviz ve Bizansla savaş­mıştır. Çaka Bey, Anadolu Selçuklu hükümdarı I. Kılıç Arslan tarafından zehirlenerek öldürülmüş­tür.
  • Anadolu Selçukluları denizciliğe önem vermiş­lerdir. Sinop ve Alanya’da tersaneler kurmuşlar­dır.
  • Anadolu beylikleri zamanında denizcilik daha da gelişmiştir. Aydınoğulları, Menteşeoğulları, Karesioğulları, Saruhanoğulları ve Candaroğulları beylikleri denizcilikle uğraşmışlardır.
Yorum yapabilir , ya da geri bildirim yapabilirsiniz.

Yorum Yapmak İster Misiniz?