8. sınıf ikilemeler konu anlatımlı çalışma sayfası

>>>DOSYAYI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYINIZ<<<

İKİLEMELER  (TEKRARLAMALAR)

Anlamı ve anlatımı güçlendirip pekiştirmek amacıyla aynı ya da sesleri birbirine benzeyen sözcüklerin art arda yinelenmesiyle oluşan söz gruplarına ikileme denir.

İkilemeleri anlamı pekiştirmek ve güçlendirmek için kullanırız.

Örnek: İnsanlar konuşarak anlaşır.

İnsanlar konuşa konuşa anlaşır.

 

İkilemeler farklı  şekillerde oluşturulur.

1)Aynı kelimenin tekrarlanmasıyla yapılır:

ağır ağır           güzel güzel             tatlı tatlı            konuşa konuşa    atlaya atlaya          koşa koşa           deste deste           soğuk soğuk…

 

2)ZIT anlamlı kelimelerin  tekrarlanmasıyla yapılır:

iyi kötü             aşağı yukarı               büyük küçük            alt üst

düşe kalka             bata çıka …               acı tatlı                 ileri geri

eksik fazla             er geç                    yerli yersiz        genç ihtiyar

3)Biri anlamlım diğeri anlamsız iki kelimenin tekrarlanmasıyla yapılır:

ev mev             kitap mitap                 su mu              sıkı fıkı                                          tek tük             saçma sapan            ufak tefek …    yatak matak

 

4)Her ikisi de anlamsız kelimenin tekrarlanmasıyla yapılır:

ıvır zıvır                 çıtı pıtı               abuk sabuk             paldır küldür              apar topar             mırın kırın…         süklüm büklüm          allak bullak

 

5)Yakın anlamlı kelimelerin tekrarlanmasıyla yapılır:

akıl fikir                  ak pak                 mal mülk…              ev bark

 

6)Eş anlamlı kelimelerin  tekrarlanmasıyla yapılır:

sağ salim            doğru dürüst            ses seda          güçlü kuvvetli…

 

7) Yansımayla yapılır:

tıkır tıkır           çatır çatır            horul horul              gümbür gümbür…

                    İKİLEMELERİN GÖREVLERİ

  1)İkilemeler isim olarak kullanılabilir:

Çarşıdan öte beri aldık.

Bu ıvır zıvırı tavan arasına kaldırın.

Babadan bize mal mülk kalmadı.

 

2)İkilemeler sıfat olarak kullanılabilir:

Bebeğin kırmızı kırmızı yanakları vardı.

Üzerinde eski püskü bir ceket vardı.

Sınıfta pırıl pırıl simalar vardı.

 

3)İkilemeler ZARF olarak kullanılabilir:

Bu konuyu enine boyuna düşündük.

Öğretmen konuyu yavaş yavaş anlattı.

Çamura bata çıka ilerliyorduk.
4) Tekrarlar anlamı kuvvetlendirir, nesneye ve harekete çokluk, süreklilik ve beraberlik anlamları katar:
Mini mini çocuklar                          Diyar diyar dolaştım.
Yaza yaza usandı.                            İyi kötü bir şeyler yaptı.
5)Grubu oluşturan kelimeler çekim eki alabilir:
ev bark – evi barkı  – evini barkını

akıl fikir – aklı fikri –aklına fikrine

6) Çoğunda kelimelerin yeri değiştirilemez:
Eğri büğrü    →büğrü eğri

Doğru dürüst  → dürüst doğru

Abur cubur → cubur abur

 

7)İkilemeler daima ayrı yazılır ve ikilemelerin arasına virgül işareti KONULMAZ.      harılharıl   – yanlış  →  harıl harıl – doğru

harıl,harıl  – yanlış  → harıl harıl  – doğru

İKİLEMELER ( TEKRARLAR ) TEST

1-Aşağıdaki cümlelerde yer alan ikilemelerden hangisi yakın anlamlı sözcüklerden oluşturulmuştur?

A) Gemiler geçer rüyalarımdan yavaş yavaş ge­miler.

B) Yanında damla damla bittiğimi hissederim.

C) Er geç bana hak vereceksin.

D) Derdini bir gün bile doğru düzgün anlatmadı.

 

2- Aşağıdakilerin hangisinde ikileme yansıma söz­cüklerden oluşmuştur?
A)   Bu sene listelere gümbür gümbür bir giriş yaptık.
B)   Arkadaşın uyudu herhalde, pek ses seda çıkmıyor.
C)  Güzel anacığım ak pak elleriyle yemek hazırlamış.
D)  Adam sinirli bir şekilde koşa koşa içeriye girdi.

3- Aşağıdakilerin hangisinde ikilemeyi oluşturan söz­cükler tek başlarına kullanılamaz?
A)   Uzun bir yolculuktan sonra sağ salim eve döndük.
B)   Osman’ın kız arkadaşı hanım hanımcık biriydi.
C)   Başına geleceklerden habersiz saf saf bakıyordu.
E)   Bize haber gelince apar topar evden çıktık.

 

4- Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikileme cümleye “fazla özenmeden”anlamı katmıştır?
A)   Saçma sapan şakalar yapmaktan zevk alan biriydi o.
B)   Makineyi  yarım yamalak tamir etmiş.

C)  Odandaki ıvır zıvır şeyleri ortadan kaldırmalısın.
D)  Yağmur yağınca çamurda bata çıka ilerleyebildik.

 

5Hangisinde ikilemeyi oluşturan söz­cüklerin tek başına bir anlamı yoktur?
A)   Kamp ateşi için kısa kısa odunlar toplamıştık.
B)   Oluşturulabilire bu ekip harıl harıl çalışacaktır.
C)   Bu çalışmada tüm dosyaları ayrı ayrı inceleyeceğiz.

D)  Arabamız Elmadağ’ın yokuşunu ağır ağır çıkıyordu.

6- Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki ikileme “en faz­la” anlamına gelecek şekilde kullanılmıştır?
A)   Kendini güzel mi güzel bir kıza kaptırmıştı.
B)   Döne dolaşa yine başımıza kaldı bu iş.
C)   Pazardan ucuz ucuz şeyleri alıp gelmişti.

D)  Bu telefon çok çok iki yüz lira eder.

7- İkileme oluşturan bazı kalıplaşmış sözlerin yerleri değiştirilemez.
Aşağıdaki cümlelerde verilen altı çizili sözcüklerden hangisinde bu kurala uyulmamıştır?
A) Olayı yarım yamalak anlattı
B) Sabuk abuk sözlerle herkesi sinirlendirdi.

C) Her şey ayan beyan gözümüzün önünde gerçekleşti
D) Okulunu ite kaka bitirdi

 

8-Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde ikileme yoktur?

A-Okuldan gelir gelmez ödevlerini yapmaya başladı.

B-Yemyeşil kırlarda doyasıya eğlendik.

C-Yatar yatmaz uyudu.

D-Kaba saba tavırlarıyla herkesi üzüyordu.

 

9-Aşağıdaki tümcelerin hangisinde iki tane ikileme vardır?

A-Temizlikçinin üstü başı kir pas içindeydi.

B-Eve her gün yorgun argın dönüyor.

C-Arka arkaya iki bardak çay içitim.

D-Soğuktan dişleri takırdıyordu,tir tir titriyordu.

 

10-Her ikisi de anlamsız sözcüklerden oluşmuş ikileme hangi tümcede kullanılmıştır?

A-Onun aldığı hediyeyi mediyeyi istemiyorum.

B-O sözlerini uzun uzun düşündüm.

C-Küçükken kara kuru bir çocuktu.

D-Süklüm büklüm bir şekilde eve döndü.

Yorum yapabilir , ya da geri bildirim yapabilirsiniz.

Yorum Yapmak İster Misiniz?