Reaksiyon Türleri Ve Örnekleri

06.12.2017 tarihinde KİMYA kategorisine eklenmiş, 30 views Kişi Okumuş ve 0 Yorum Yapılmış.

Reaksiyon Tipleri

  1. Analiz Reaksiyonları
  2. Sentez reaksiyonları
  3. Yer değiştirme reaksiyonları

     -Katyonlar yer değiştirir

     -Anyonlar yer değiştirir

    – Anyon ve katyon ikisi de yer değiştirir

  1. Diğer reaksiyonlar

     -Aktif metallerin suyla reaksiyonu

    – Metallerin asitlerle reaksiyonları

    – Metallerin bazlarla reaksiyonları

    – Nötürleşme reaksiyonları

    – Yanma reaksiyonları

   –  Termokimyasal reaksiyonlar

 

  1. Analiz Reaksiyonları

Bir bileşiğin kendisinden daha basit yapılı maddelere ayrıştırılmasına analiz denir. Ayrışma reaksiyonları için bir enerji gerekir. Kimyasal reaksiyonlarda enerji genellikle ısı olarak karşımıza çıkar.

2A grubu elementlerinin (Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra) karbonatlı bileşiklerinin ısı ile ayrıştırılmasından metalin oksit bileşiği oluşurken karbondioksit gazı açığa çıkar.

CaCO3(k) + ısı —-> CaO(k) + CO2(g)

 

MgCO3(k) + ısı —-> MgO(k) + CO2(g)

 

1 A grubu, (alkali metal) (Li, Na, K gibi) karbonatları ısıtıldığında parçalanmaz.

 

Na2CO3 (k) +ısı —-> Reaksiyon olmaz

 

Bikarbonat tuzlarının ısıtılmasından karbonat tuzu ve su oluşurken CO2 gazı açığa çıkar.

 

2NaHCO3(k)+ısı —-> Na2CO3(k) + CO2(g) + H2O(g)

 

Bazı peroksit bileşiklerinin ısıtılmasından elementin oksit bileşiği oluşurken oksijen gazı açığa çıkar.

 

2BaO2(k) + ısı —-> 2BaO(k) + O2(g)

 

2Na2O2(k) + ısı —-> 2Na2O(k) + O2(g)

 

2H2O2(s) + ısı —-> 2H2O(s) + O2(g)

 

Metalik aktifliği az olan bazı ağır metal oksitlerinin ısıtılmasından oksijen gazı açığa çıkar.

 

2HgO(s) + ısı —-> 2Hg(s) + O2(g)

 

2Ag2O(k) + ısı —-> 4Ag(k) + O2(g)

 

 

1A grubu metallerinin (Li, Na, K) klorat tuzlarının ısıtılmasından oksijen gazı açığa çıkar, metal klorür tuzu oluşur.

 

KClO3(k) + ısı —-> KCl(k) + 3/2 O2(g)

 

Bazı asit ve bazlar ısıtıldığında anhidroasit (susuz asit) veya anhidrobaz (susuz baz) hâline dönüşürler.

 

Ca(OH)2(k) + ısı —-> CaO(k) + H2O(g)

 

2NaOH(k) + ısı —-> Na2O(k) + H2O(g)

 

H2SO4 (suda) + ısı —-> SO3(g) + H2O(g)

 

H2CO3(suda) + ısı —-> CO2(g) + H2O(g)

 

Bazı bileşikler elektroliz yardımıyla elementlerine ayrışırlar.

 

2H2O(s) —-> 2H2(g) + O2(g)

 

2NaCl(s) —-> 2Na(s) + Cl2(g)

 

  1. Sentez Reaksiyonları

Birden fazla maddenin birleşerek kendi özelliklerini kaybedip, yeni özellikte bir madde meydana getirmesi olayına sentez denir.

Demir metali ile kükürtün reaksiyonundan demir sülfür oluşur.

 

Fe(k) + S(k) —-> CuS(k)

NH4Cl nin ısıtılarak parçalanmasından NH3 ve HCl oluşur

NH4Cl (k) —-> NH3 (g) +HCl (g)

Sentez reaksiyonlarına aşağıdaki örnekler de verilebilir.

N2(g) + 3H2(g) —-> 2NH3(g)

H2(g) + Cl2(g) —-> 2HCl(g)

SO2(g) + H2O(s) —-> H2SO3(suda)

K2O(k) + H2O(s) —-> 2KOH(suda)

CaO(k) + SO3(g) —-> CaSO4(k)

 

  1. Yer Değiştirme Reaksiyonları

Yer değiştirme reaksiyonlarının yürüyüşü elementlerin aktiflikleri ile ilgilidir.

Aktif olan bir element kendisinden daha pasif olan bir elementle yer değiştirir.

Katyonlar yer değiştirir

 

Aktif olan bir metal kendisinden daha pasif olan bir metal katyonu ile yer değiştirir.

Mavi renkli CuSO4 çözeltisine Zn metali atıldığında, Zn metali Zn+2 ’ye yükseltgenip bileşik hâline geçerken Cu+2 iyonu element bakıra indirgenir. Reaksiyon süresince çözeltinin mavi rengi kaybolur.

Zn(k) + CuSO4(suda) —-> ZnSO4(suda) + Cu(k)

AgNO3 çözeltisine Cu metali atılırsa, Cu, Cu+2 ’ye yükseltgenirken, Ag+ iyonu, Ag ’ye indirgenir.

Cu(k)+2AgNO3(suda) —-> Cu(NO3)2(suda) + 2Ag(k)

ZnCl2 çözeltisine Ba metali atılırsa BaCl2 oluşurken Zn metali açığa çıkar.

2Ba(k) + ZnCl2(suda) —->BaCl2(suda) + Zn(k)

 

BaCl2 çözeltisine Zn metali atıldığında ise bir kimyasal reaksiyon olmaz. Zn metali Ba+2 iyonunu indirgeyemez.

BaCl2(suda) + Zn(k) —-> Reaksiyon olmaz.

Anyonlar yer değiştirir

Aktif olan bir ametal kendisinden daha pasif olan bir ametal anyonu ile yer değiştirir.

Örnekler:

2NaBr + F2 —-> NaF + Br2

2KI + F2 —-> KF + I2

MgBr2 + Cl2 —-> MgCl2 + Br2

Anyon ve katyon ikisi de yer değiştirir

CuCl2 nin Na2S ile reaksiyonundan NaCl ve CuS oluşur.

CuCl2 + Na2S —-> 2NaCl + CuS

AgNO3(suda) + NaCl(suda) —-> AgCl(suda) + NaNO3(suda)

Soru

İki ayrı cam kapta HCl nin eşit derişimli sulu çözeltileri hazırlanmıştır. Bu kaplardan birincisine X, ikincisine Y metali daldırıldığında, birinci kapta gaz kabarcıklarının oluştuğu, ikincide ise bir değişiklik olmadığı gözlenmiştir. X ve Y metalleri, bileşiklerinde +2 değerliklidir.

Bu bilgilere göre,

  1. Birinci kapta X(k) + 2HCl(suda) —-> XCl2(suda) + H2(g) tepkimesi olur.
  2. X metalinin elektron verme eğilimi (aktifliği) H den fazladır.

      3. Y metalinin elektron verme eğilimi (aktifliği) X metalinden fazladır.

Yargılarından hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III

 

Li, K, Ba, Sr, Ca, Na gibi metallerin oda sıcaklığında su ile reaksiyonundan metalin hidroksit çözeltisi oluşurken hidrojen gazı açığa çıkar.Bu olayda H2O’daki hidrojen iyonu ile metal yer değiştirir.

Na(k) + H2O(s) —-> NaOH(suda) +1/2H2(g)

K(k) + H2O(s) —-> KOH(suda) + 1/2H2(g)

Ca(k) +2H2O(s) —-> Ca(OH)2(suda) + H2(g)

Metallerin Asitlerle Reaksiyonları

Metallerin asitlerle reaksiyonundan tuz oluşur, hidrojen gazı açığa çıkar.

Fe(k)+2HCl (suda) —-> FeCl2 (suda)+H2 (g)

Zn(k)+2HCl (suda) —-> ZnCl2 (suda)+H2 (g)

Mg(k)+2HNO3(suda)—->Zn(NO3)2 (suda) +H2 (g)

Yarı soy metallerin yükseltgen özellik gösteren asitlerle reaksiyonundan tuz ve su oluşur, asitin anhidroksiti oluşur

Cu(k) + 4HNO3(suda) —-> Cu(NO3)2(suda) + 2NO2(g) + 2H2O(s)

Ag(k) + 2HNO3(suda) —-> AgNO3(suda) + NO2(g) + H2O(s)

 

Metallerin Bazlarla Reaksiyonları

Al, Zn , Sn , Pb gibi amfoter metallerin derişik bazlarla reaksiyonundan tuz oluşur, hidrojen gazı açığa çıkar.

Al(k) + 3NaOH(k) —-> Na3AlO3(k) +3/2 H2(g)

Zn(k) + 2NaOH(k) —-> Na2ZnO2(k) + H2(g)

 

Nötürleşme Reaksiyonları

Asitlerin bazlarla reaksiyonundan tuz ve su oluşur.

NaOH(suda)+HCl(suda)—->NaCl(suda)+H2O(s)

Asit oksit + Baz —-> Tuz + su

CO2 + 2NaOH —-> Na2CO3 + H2O

Bazik oksit + Asit —-> Tuz + su

Na2O + HCl —-> 2NaCl + H2O

Asit oksit + Bazik oksit —-> Tuz

CO2+ Na2O —-> Na2CO3

Karbonat tuzlarının asitlerle reaksiyonunda tuz ve su oluşur karbondioksit gazı açığa çıkar

Na2CO3 + 2HCl —-> 2NaCl + CO2 + H2O

NH3 ün asitlerle reaksiyonundan yalnız tuz oluşur.

NH3 (g) +HCl (g) —-> NH4Cl (g)

 

Yanma Reaksiyonları

Bazı element ve bileşiklerin oksitlenmesinden daha büyük moleküllü bileşikler oluşur. Olay bir yanmadır. Bu reaksiyonlar da sentez reaksiyonlarıdır.

Metal ve ametallerin O2 ile reaksiyonundan oksit bileşikleri meydana gelir. Çoğu zaman reaksiyonda bir miktar enerji açığa çıkar.

 

C(k) + O2(g) —-> CO2(g)

P4(k) + 5O2(g) —-> 2P2O5(k)

2Na(k) + 1/2 O2(g) —-> Na2O(g)

2Al(k) + 3/2 O2(g) —-> Al2O3(k)

Fe(k) + 1/2 O2(g) —-> FeO(k)

MgO (k) +O2 (g) —-> MgO (k)

 

Yapısında az sayıda oksijen bulunduran bazı oksit bileşikleri de yanar. Bunlar oksijence zengin oksit bileşiklerini oluşturur.

CO(g) + 1/2 O2(g) —-> CO2(g)

SO2(g) + 1/2 O2(g) —-> SO3(g)

NO(g) + 1/2 O2(g) —-> NO2(g)

 

Termokimyasal Reaksiyonlar

Kimyasal reaksiyonların gerçekleşmesi sırasında ısı açığa çıkıyorsa ekzotermik, reaksiyonun gerçekleşmesi sırasında ısı gerekiyorsa olay endotermiktir

CaCO3(g) + ısı —-> CaO(g) +CO2(g)

C(k) +O2(g) —-> CO2(g) +ısı

İlgili Terimler :
Yazar Hakkında

Yazar : tarem

Yazar Hakkında :

Yazarın Tüm Yazıları İçin Tıklayınız

Yorumlar
İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz

*

  • Sponsorlu Bağlantılar

  • Matematik
  • Kategoriler

  • Son Yazılar